Forex Brokeri Seçimi
Forex işlemlerine başlamadan önce bir forex brokeri nezdinde hesap açtırmanız gerekir. Öncelikle de tabii brokerin ne demek olduğunu öğrenmelisiniz. En basit tanımıyla, bir broker müşterilerinin forex alış ve satış işlemlerini gerçekleştiren şirkettir. Brokerler yaptıkları işlemden bir komisyon alarak ya da fiyat farkı ile kar elde ederler.
Hizmet veren çok fazla sayıda online hizmet veren broker gördüğünüzde şaşırabilirsiniz. Bir brokeri seçmek sizin açınızdan en azından basit bir araştırma yapmayı gerektirir, fakat bu zamanı ayırmak size doğru borker seçimini sağlayarak zaman ve para kazandırabilir.
Forex brokerleri düzenleme otoritelerince denetim ve gözetime tabii midir?
Çalışacağınız borkeri seçerken, hangi düzenleme otoritesince kayıt altında olduklarını öğrenmelisiniz. Forex piyasası esas olarak düzenlemeye tabii olmayan (unregulated) bir piyasa olarak adlandırılır ve gerçekten öyledir. Düzenleme tipik olarak bir eyleme başlıdır, yani siz bir sorun yaşadığınızda, mesele sermayenize ulaşamayacağınız şekilde firma size haksız bir uygulama yaptığında gündeme gelir.
ABD’de bir broker Futures Commission Merchant (FCM), Commodity Futures Trading Commission (CFTC) ve NFA üyesi olmak zorundadır. CFTC ve NFA kamuyu dolandırıcılığa, manüpülasyona ve ticari ahlaka uygun olmayan davranışlara karşı korumak için faaliyet göstermektedirler.
Bir borker için Commodity Futures Trading Commission (CFTC) kaydını ve NFA üyeliğini sorgulayabilir ve brokerin sicili hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz. Bunun için iletişim bilgileri şu şekildedir:
NFA Telefon: (800) 621-3570 (ABD için)
Web sitesi www.nfa.futures.org/basicnet/
Kayıt altındaki brokerler arasında, sağlam finansal yapısı olan ve temiz sicile sahip olanları seçmelisiniz. Düzenlemeye tabii olmayan ve kayıt altında olmayan brokerlerden uzak durmalısınız.
NFA yatırımcıların anlık işlem yaparken eğitime tabii tutma konusunda büyük efor sarfetmektedir. Hazırladıkları çok detaylı ve faydalı bir broşür olan “Trading in the Retail Off-Exchange Foreign Currency Market” dikkatle incelenmelidir. NFA Forex piyasasına işlem yapmak üzere girmeden önce mutlaka bu broşürü okumanızı tavsiye etmekedir.
NFA aynı zamanda online Forex eğitimi için de “Forex Online Learning Program” şeklinde bir eğitim hazırlamıştır. Bu eğitimde Forex contratlarının nasıl alınıp satıldığı, Forex işlemi yapmakla alınan riski ve bir forex hesabı açmadan önce yatırımcıların izlemesi gereken yolu çok iyi bir şekilde anlatmaktadır. Halihazırda çeviremediğimiz bu eğitimi şimdilik ingliizce bilgisine sahip olan yatırımcıların okumasını tavsiye ederiz.
Hem broşür şeklindeki doküman ve hem de online eğitim ücretsiz olarak yatırımcılara sunulmaktadır.
Müşteri hizmet birimi
Forex 24 saat işleyen bir piyasadır ve bu yüzden 24 saat süresince destek hizmetinin alınabiliyor olması hayatidir. Brokeriniz ile online sohbet ya da telefon ile direkt görüşebiliyor musunuz? İletişim bilgileri yeterli iletişimin sağlanabileceği konusunda güven veriyor mu? Destek hizmetlerinin kalitesi bir broker ile diğeri arasında çok fazla fark yaratabilir ve çok farklı olabilir, bu yüzden bir hesap açmadan önce bu konuda tatmin olduğunuzdan emin olmalısınız.
İşte size iyi bir ipucu: Farklı brokerler ile aynı yolla iletişim kurarak her birinin cevaplama süresini karşılaştırınız. Hangisinin ne kadar zamanda cevap verdiği sizin için iyi bir gösterge olacaktır. Bu deneme ile çabuk ve tatminkar cevap alamadığınız brokerleri eleyebilirsinir. Tabii bu konuda da satış öncesi servisin satış sonrasından daha iyi olabileceğini bilmelisiniz.
Online İşlem Platformu
Forex borkerlerinin hepsi değilse de çoğu internet üzerinden size daha kolay işlem yapma olanağı sunarlar. Bir işlem platformunun omurgası onun emir iletim sistemidir. Bu yüzden işlem yazılımı çok önemlidir. Bir demo hesap ile bu yapının iyice anlaşılması ve uygun olup olmadığının tespit edilmesi ve sınanması gerekir.
Brokerin işlem platformunun ekran görüntüsünü dikkatlice inceleyin. Ekranda şunlar yer almalı:
• İşlem yapılacak gerçek zamanlı döviz ve parite fiyatları,
• Hesabınızın kar ve zarar durumu, mevcut pozisyonların durumu ve açık marjin bilgisi ile açık pozisyonlar için bloke tutulan fon tutarını görebileceğiniz hesap durumu.
Bir çok işlem platformu web ile işlem yapılmasına imkan veren Java tabanlıdır ya da bilgisayarınıza kuracağınız müşteriye özel işlem yapılmasına imkan veren bir program ile işlem yapılması imkanı verir.
• Web tabanlı yazılıma brokerinizin web sayfasından ve herhangi bir bilgisayardan erişebilirsiniz. Kullanıcı adı ve şifreniz ile internete bağlı her bilgisayardan ve bir yazılım yüklemeden hesabınıza erişip işlem yapabilirsiniz.
• Bilgisayarınıza bir yazılım yüklenmesini gerektiren müşteri tabanlı ve program şeklindeki yazılım ise size sadece programı kurduğunuz bilgisayarlarda işlem yapma imkanı sunar.
Genellikle indirilerek bilgisayarınıza kurulan program ile işlem yapmak daha hızlıdır, ancak bir çok program bilgisayarın işletim sistemine özel olmak durumundadır. Örneğin, bir çok broker programlarını MS windows ile çalışacak şekilde hazırlamışlardır. Eğer bir Mac kullanıcısı iseniz ya da başka bir yazılım kullanıyorsanız bu programı kullanamayabileceksiniz demektir. Bu durumda web tabanlı işlem imkanı bulunan bir broker tercih etmeniz gerekecektir.
Java Tabanlı web işlemlerine imkan veren platform genellikle daha güvenilir olduğu gerekçesiyle bir çok borker tarafından tercih edilmektedir.Java-based software programs are preferred by most brokers, who think they are more safe and reliable. Java-based software tends to be less vulnerable to attack from viruses and hackers during transmissions than “download and install” software.
Bu açıklamalardan daha önemlisi her zaman için bir demo hesap açarak sistemin kendinize uygunluğunu işlem yapıp denemenizdir.
Yüksek hızlı internet bağlantısının önemi
Forex piyasası çok hızlı hareket eden ve fiyatların çok hızlı değiştiği bir piyasadır ve işlem yaparken her an için o anın verilerine ihtiyaç duyarsınız. Yüksek hızlı bir internet bağlantısına sahip olmalısınız. Eğer bağlantınız yeterli değilse bazı imkanları kaçırabilir ya da risk alabilirsiniz. Dial-up bağlantı forex işlemleri için yeterli değildir. Online işlem yapmak istiyorsanız iyi bir bilgisayara ve yüksek hızlı bir internet bağlantısına sahip olmalısınız ve bunlardan vazgeçemezsiniz.
İşlem platformun erişim imkanı
Herhangi bir forex brokeri size anlık fiyatları ve hızlı giriş çıkış imkanını sunabilmelidir. Bu herhangi bir platformun minimum gerekliliğidir ve olmazsa olmaz şartıdır. Any Forex broker worth his salt should offer you real-time quotes and allow you to quickly enter and exit the market. Bazen platform sürümlerinin güncelleştirilmesi ile ilgili olarak aylık ücret de talep edilebilmektedir.
Bir çok broker artık platformlarına integre edilmiş şekilde grafik ve teknik analiz araçları da sunmaktadır. Bu integrasyonun seviyesi bir çok brokerda farklılık göstermektedir ve bir demo hesap sırasında imkanlar test edilmelidir.
Mini ve Micro hesaplar
Bir çok broker çok küçük işlem yapılan “micro” hesaplar ve standart hesaplardan görece daha düşük işlem yapılmasına imkan veren “mini” hesaplar sunmaktadır. Bu küçük işlemler yapılabilen hesaplar da demo hesaptan sonraki brokeri test etme ve piyasayı öğrenme süreci için idealdir. Ancak bu konuda dikkat edilmesi gereken şey bu hesaplarla işlem yaparken de en küçük fon ile değil imkan dahilinde yatırılabilecek kaydadeğer bir meblağ ve düşük kaldıraç ile işlem yapmaktır.
Brokerin kuralları
Bir borkeri seçmeden ve hesap açtırmaya karar vermeden önce bu brokerin özelliklerini sunduğu imkanları ve uyguladığı kuralları iyice incelemelisiniz.
İncelenmesi gerekenler şunlardır:
• İşlemi yapılan parite çeşitleri
Brokerin en azından büyük döviz grubu “major currencies” olarak adlandırılan (AUD, CAD, CHF, EUR, GBP, JPY ve USD). Dövizlerine ait parite çiftleri ile işlem yapılması imkanı sunuyor olması gerekir.
• İşlem maliyetleri
İşlem maliyetleri pip cinsinden belirlenmektedir. Daha düşük spread (pip cinsinden) tercih edilmelidir ve bu sizin toplam karlılığınızı büyük ölçüde etkiler. Eur/Usd parite ikilisi için genellikle alışılan ortalama spread “3 pip” tir ancak gereken araştırma yapıldığında 1 pip e hatta direkt işlem ile 0 pip e kadar düşmek mümkün olabilir. Ama en azından 2 pip’lik bir spread sizin ilerideki hesap durumunuzu büyük ölçüde etkiler.
• Marjin Gerekliliği
Yüksek kaldıraç genellikle yüksek oranlarda kar elde edilmesi için bir imkan olarak algılanıyor olmakla birlikte büyük ölçüde risk taşımaktadır. Genellikle marjin gereklilikleri %0.25 ve üstündeki oranlardadır. Düşük marjin gerekliliği karlı bir işlemde çok iyi bir sonuç doğurabilir ama zararla sonuçlanacak bir işlemde hesabınızı büyük ölçüde eritebilir. Bu yüzden gerçekçi olun ve her zaman kazanamayacağınızı görerek uygun bir kaldıraç ve marjin gerekliği oranı belirleyin.
• Minimum işlem miktarı gerekliliği
Birim Lot miktarı brokerden brokere değişiklik göstermektedir. 1000 USD veya 10.000 USD ya da 100.000 USD olabilir. 100.000 Usd’lik lot sayısı standart lot miktarıdır. 10.000 USD’lik lot miktarı mini lot ve 1000 USD’lik lot miktarı ise micro lot miktarıdır. Azı borkerler ise kesirli veya küsüratlı birim lot miktarına da izin vermektedirler (odd lots) ve bu sayede kendi lot birim miktarınızı oluşturabilirsiniz.
• Günlük pozisyon sürdürme masrafları (Rollover Charges)
Günlük pozisyon sürdürme faizi, bir başka deyişle günlük faiz, işlem yapılan her bir parite ikilisi için ilgili dövizlerin gecelik faiz seviyeleri ile hesaplanan sürdürme maliyetidir. İşlem yaparken daha yüksek faizden borçlanıyorsanız aradaki faiz farkını üstlenerek bir faiz ödersiniz. Tersi durumda ise yine ödemek durumunda kalacağınız maliyetten bu defa daha az bir tutar hesabınıza aktarılır. Sizin kazanımınızın işlemi ters yapsaydınız ödemek durumunda kalacağınızdan daha az olmasının nedeni ise faiz maliyeti ile fon değerlendirme imkanlarının farklı oranlara sahip olmasındandır. Örnek olarak EUR/USD parite ikilisi için, bir alım işlemi yaptığınızda EUR alarak USD satmaktasınız. Dolayısıyla, Eur un gecelik getirisinin USD borçlanma faizinden daha yüksek bir getirisi olması durumunda kazançlı çıkacak aksi durumda ise bir maliyet yüklenmiş olacaksınız.
• Marjin hesabı faiz getirisi
Bazı brokerler müşterinin içerideki teminatı olan fonlar için de gecelik faiz getirisi hesaplayarak müşteriye aktarmaktadırlar. Bu marjin faiz getirisi günlük olarak ve brokerlere ve döviz cinslerine göre farklılık göstermektedirler. Bir süre için işlem yapmaya ara verdiğinizde dahi hesabınızdaki fonlara faiz işlemekte ve kazanç elde debilmektesiniz. Ancak, şunu da hesaba katmak gerekir ki, faiz veren brokerlerin tümü 50 kaldıraçdan daha yüksek kaldıraç kullanılan hesaplara faiz vermezler.
• İşlem saatlari
Hemen hemen tüm forex brokerleri global forex piyasası işlem saatleri olan Pazar 5:00 Pm EST ve Cuma 4.00 Pm EST arası zaman dilimi aralığında işlem yaparlar.
Diğer Kurallar
İşlem yapmaya karar verdiğiniz ve hesap açtıracağınız brokerin sizden istediği hesap açılmasına ilişkin dokümanlardaki tüm bilgileri ve özellikle yeni hesap açılmasına ve sahip olduğunuzu sandığınız haklara ilişkin ifadelerin geçerli bir şekilde yer alıp almadığını kontrol edin.
Doğru brokeri bulmanız sizin için Forex maceranızda hayati öneme sahiptir. Bu kolay değildir ve mutlaka belli bir araştırma ve emek gerektirir. Sizin için ilk gördüğünüz anda cazip gelen hesap açma teklif ve ilanları ile reklamları dikkate almayın. Kendiniz araştırarak ve bir çok brokeri inceleyerek ve yukarıda yazılanları uygulayarak brokerinizi seçin.
Özet
Seçeceğiniz forex brokerinde (ya da dealerinde) şu özelliklere dikkat edin:
1. Düşük Spreadler
Forex ticaretinde “spread” parite işlemlerindeki maliyettir. Düşük spread her zaman sizin için karlıdır ve diğer özelliklerle birlikte tercih edilmelidir.
2. Düşük yatırım ile hesap açma imkanı
Forex işlemlerine yeni başlayacak ya da fazla büyük fonu olmayan siz yatırımcılar için küçük bir yatırım ile (50 USD de olabilir ama bizim tavsiyemiz en azından 2000 USD) işlem yapmaya başlamak önemlidir.
3. İşlem emirlerinizin anlık olarak gerçekleşmesi
Bu forex brokeri seçilmesi konusunda çok önemlidir. Yeniden fiyatlandırma yapan (ReQuote) ya da fiyat kayması özelliği bulunan (slippage) brokerlerden uzak durun. Bu küçük karlar için uğraşan yeni forex yatırımcıları için hayatidir. Sizin ihtiyacınız olan ne yapıyorsanız onun olduğu bir brokerdir. (WYSIWYG (pronounced wiz-ee-wig) broker! Bu ingilizce olarak şu şekildeki ifadenin kısaltılmışıdır: What You See Is What You Get! Yani ne görüyorsanız onu elde edersiniz!
4. Ücretsiz grafikler ve teknik analizler.
Size en iyi grafik ve teknik analizleri sunan brokeri seçmeye çalışın. Hatta direkt olarak teknik analiz yapılan ve grafiklerin yer aldığı bölümde grafik üzerinden işlem yapılması imkanı veren broker bulmanız sizin için çok iyi olacaktır.
5. Kaldıraç
Kaldıraç (Leverage) sizi çok zengin ya da çok fakir yapabilir. Zengin olmak güzel olabilir ancak fakir olma riskini alarak ulaşılmaya çalışılacak bir şey değildir. Deneyimli bir forex yatırımcısı olarak size önerim, 100 kaldıraçı hiç bir zaman geçmeyin. ASLA. Ama en sağlıklısı maksimum kaldıraç oranının 50 olarak ve daha mantıklı olarak da 20 olarak belirlenmesidir. Bu kötü süprizlerden sizi korur.